عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٥ - آداب تجارت

ترجمه:

فرع‌

اگر ظرف و مظروف را مبيع واحد قرار داده و بدون اينكه بابت ظرف مقدارى از وزن مجموع را كم كنند آن را بفروشند اقرب آن است كه معامله صحيح مى‌باشد.

آداب تجارت‌

آداب و مستحبات تجارت بيست و چهار تا بوده كه ذيلا به آنها اشاره مى‌كنيم:

١- مستحب است كسبى را كه شخص تاجر به عهده مى‌گيرد مسائل و احكامش را فرابگيرد.

البته لازم نيست مستدلا و اجتهادا به احكام آن دست يابد بلكه تقليد نيز در آن كفايت مى‌كند.

٢- نسبت به تمام معاملين رعايت انصاف و عدالت را بنمايد.

٣- در موردى كه متعاقدين از مجلس عقد بيرون رفته يا در ضمن عقد شرط عدم خيار كرده باشند اگر يكى از آندو پشيمان شد بر ديگرى مستحب است عقد را اقاله و فسخ نمايد.

فرع‌

آيا اقاله در زمان خيار مشروع بوده يا غير مشروع مى‌باشد؟

اقرب آن است كه بگوئيم: مشروع مى‌باشد.

منتهى بايد توجه داشت كه در اين زمان براى اقاله فائده‌اى نمى‌توان تصوّر كرد مگر به دو تقرير:

الف: آنكه اقاله را بيع بدانيم، چه آنكه طبق اين نظريه مى‌توان احكام بيع از قبيل شفعه و غير آن را كه از مختصّات مبيع مى‌باشند را جارى نمود.

ب: آنكه بگوئيم اقاله از شخص صاحب خيار معنايش اسقاط خيار است زيرا درخواست اقاله از كسى كه خود اختيار بهم زدن عقد را دارد كاشف است از اينكه وى از خيارش صرف‌نظر نموده چه آنكه اسقاط خيار منحصر در لفظ « اسقطت » يا لفظى شبيه به آن نيست بلكه بهر قول و فعلى كه دلالت بر آن كند واقع مى‌شود.

و احتمال دارد بگوئيم خيار به مجرّد درخواست اقاله ساقط مى‌گردد مشروط باينكه صاحب خيار به اين حكم توجه داشته و بداند درخواستش موجب سقوط خيار است.